Konferencja Naukowa pt. „Społeczna Gospodarka Rynkowa i jej użyteczność w erze narastającej niepewności”

W dniach 11–12 września 2025 r. odbyła się Polsko-Niemiecka Konferencja Naukowa pt. „Społeczna Gospodarka Rynkowa i jej użyteczność w erze narastającej niepewności”. Wydarzenie zostało zorganizowane wspólnie przez Polskie Towarzystwo Ekonomiczne, Fundację Konrada Adenauera w Polsce oraz Uniwersytet Ekonomiczny w Krakowie.

Konferencja zgromadziła przedstawicieli środowisk akademickich, ekspertów oraz praktyków życia gospodarczego z Polski, Niemiec i Ukrainy. Dyskusje koncentrowały się na wyzwaniach, przed jakimi stoi współczesna gospodarka w warunkach globalnych napięć i niepewności, a także na aktualności i potencjale modelu Społecznej Gospodarki Rynkowej w kontekście zapewnienia zrównoważonego ładu społeczno-gospodarczego.

Konferencję rozpoczęło wystąpienie Rektora Uniwersytetu Ekonomicznego w Krakowie, dr hab. Bernarda Ziębickiego, prof. UEK, który powitał uczestników i podkreślił wagę podjętej problematyki. Zaznaczył, że Społeczna Gospodarka Rynkowa – jako model łączący mechanizmy wolnego rynku z odpowiedzialnością społeczną – pozostaje niezwykle aktualna w obliczu współczesnych wyzwań gospodarczych, politycznych i społecznych. Podkreślił również rolę uniwersytetów i środowisk naukowych w prowadzeniu pogłębionej refleksji nad przyszłością tego modelu oraz w poszukiwaniu rozwiązań odpowiadających na problemy współczesnego świata.

Następnie głos zabrała dr hab. Maria Urbaniec, prof. UEK, przewodnicząca Rady Naukowej Konferencji, która skierowała słowa powitania w imieniu współorganizatorów wydarzenia – Polskiego Towarzystwa Ekonomicznego oraz Fundacji Konrada Adenauera w Polsce. Podkreśliła znaczenie dialogu polsko-niemieckiego w budowaniu wspólnych perspektyw dla Europy, zwłaszcza w kontekście narastającej niepewności oraz wyzwań związanych z bezpieczeństwem, transformacją energetyczną i integracją europejską. W swoim wystąpieniu zwróciła również uwagę na kluczową rolę Ukrainy, której odbudowa i proces integracji ze strukturami europejskimi stanowią istotny punkt odniesienia dla rozwoju Społecznej Gospodarki Rynkowej w wymiarze międzynarodowym. Otwarcie konferencji nadało całości wydarzenia uroczysty i merytoryczny charakter, a zarazem stworzyło ramy do dalszej, pogłębionej dyskusji podczas sesji plenarnych i paneli tematycznych.

W programie znalazły się m.in. sesje plenarne poświęcone ordoliberalizmowi i jego współczesnym interpretacjom, roli państwa w gospodarce, wyzwaniom transformacji energetycznej i cyfrowej, a także debaty panelowe dotyczące praktycznych aspektów polityki społeczno-gospodarczej. Łącznie odbyło się 9 paneli tematycznych, w tym sesje 3 plenarne oraz 6 sesji równoległych, w których udział wzięli eksperci z Polski, Niemiec, Ukrainy, a także USA:

• Sesja plenarna I – Fundamenty i współczesne wyzwania Społecznej Gospodarki Rynkowej
  Pierwsza sesja dotyczyła instytucjonalnych podstaw Społecznej Gospodarki Rynkowej (SGR) oraz jej aktualności we współczesnych realiach. Przedstawiono wizję SGR jako modelu łączącego efektywność gospodarki rynkowej z troską o dobro wspólne. Dyskutowano nad tym, czy może ona stanowić odpowiedź na problemy konkurencyjności Unii Europejskiej oraz jak powinna ewoluować w obliczu wyzwań cyfrowych i ekologicznych.

• Sesja plenarna II – Społeczna Gospodarka Rynkowa wobec wyzwań odbudowy Ukrainy i integracji społeczno-gospodarczej
  Druga sesja koncentrowała się na roli SGR w procesie odbudowy Ukrainy oraz jej integracji z Unią Europejską. Podkreślono znaczenie instytucji, kapitału społecznego i edukacji jako fundamentów odbudowy. Zwrócono uwagę na konieczność współpracy międzynarodowej, wsparcia uchodźców oraz wdrażania rozwiązań sprzyjających stabilizacji i rozwojowi w warunkach powojennej niepewności.

• Sesja plenarna III – Społeczna Gospodarka Rynkowa w warunkach niepewności i transformacji technologiczno-ekologicznej
  W tej sesji omówiono znaczenie ryzyka i niepewności w procesach gospodarczych oraz potrzebę adaptacji SGR do turbulentnego otoczenia globalizacji. Dyskutowano o możliwościach połączenia idei społeczno-rynkowej z koncepcją zielonej gospodarki, roli nowych technologii – zwłaszcza sztucznej inteligencji – oraz o znaczeniu czynników behawioralnych w funkcjonowaniu gospodarki rynkowej

• Sesja równoległa 1A – Ewolucja i zastosowanie zasad Społecznej Gospodarki Rynkowej
  W tej części konferencji zaprezentowano analizę historyczną i współczesne ujęcia rozwoju SGR w Polsce i Niemczech. Omówiono aksjologiczne podstawy modelu, jego związek ze stabilnością cen oraz rolę rachunkowości i instytucji finansowych w kształtowaniu ładu społeczno-gospodarczego. Wskazano, że SGR pozostaje użytecznym narzędziem do interpretacji procesów gospodarczych i politycznych.

• Sesja równoległa 1B – Stabilność gospodarcza i finansowa w warunkach globalnych zagrożeń
  W sesji analizowano doświadczenia państw europejskich w zarządzaniu kryzysami gospodarczymi, nowe ryzyka związane z systemami walutowymi oraz rolę instrumentów pochodnych w bankowości. Dyskutowano nad równowagą między rentownością instytucji finansowych a ich odpowiedzialnością społeczną, a także nad wpływem kosztów pracy na kondycję przedsiębiorstw. Poruszono również kwestie związane z korupcją i etyką w nauce jako czynnikami wpływającymi na stabilność systemu gospodarczego.

• Sesja równoległa 1C – Rynek pracy i kapitał ludzki wobec wyzwań społeczno-gospodarczych i technologicznych – sesja dla młodych naukowców
  Ta sesja, skierowana głównie do młodych badaczy, obejmowała zagadnienia elastyczności rynku pracy, nierówności dochodowych, migracji oraz starzenia się społeczeństwa. Podjęto również temat roli człowieka w systemach cyberbezpieczeństwa i potencjału cyfrowej przedsiębiorczości w skali globalnej. Wskazano, że czynniki demograficzne i technologiczne w coraz większym stopniu determinują funkcjonowanie rynku pracy i kształtowanie kapitału ludzkiego.

• Sesja równoległa 2A – Instytucje, innowacje i kapitał ludzki w kształtowaniu nowoczesnej gospodarki
  Panel poświęcony był roli instytucji otoczenia biznesu, ekosystemów innowacji oraz przedsiębiorczości intelektualnej w procesie budowy nowoczesnej gospodarki. Szczególną uwagę zwrócono na odporność przedsiębiorców w warunkach kryzysu oraz na znaczenie startupów w procesie odbudowy i modernizacji gospodarek, zwłaszcza w kontekście Ukrainy.

• Sesja równoległa 2B – Polityka gospodarcza i transformacja energetyczna w obliczu współczesnych wyzwań
  W tej części omówiono wyzwania polityki pieniężnej w okresie wysokiej inflacji oraz konsekwencje rozwoju gospodarki współdzielenia. Przedstawiono koncepcję sprawiedliwości energetycznej jako podstawy transformacji, a także problemy przemysłu energochłonnego. Wskazano na rolę startupów we wspieraniu transformacji energetycznej oraz na znaczenie edukacji jako fundamentu modernizacji gospodarki.

• Sesja równoległa 2C – Transformacja Ukrainy w warunkach niepewności: inwestycje, technologie, edukacja
  W panelu przedstawiono perspektywy rozwoju Ukrainy poprzez inwestycje regionalne, innowacje technologiczne i edukację. Podkreślono rolę fintechu jako narzędzia adaptacji gospodarki, znaczenie kapitału intelektualnego w procesie integracji europejskiej oraz wyzwania stojące przed przedsiębiorczością społeczną. Dyskusja objęła również znaczenie edukacji w procesach integracyjnych oraz problemy funkcjonowania szkolnictwa w strefach konfliktowych.

Konferencja stanowiła istotną platformę wymiany poglądów oraz refleksji nad przyszłością Społecznej Gospodarki Rynkowej w warunkach narastającej niepewności gospodarczej, politycznej i społecznej. W trakcie obrad podkreślono, że elastyczność tego modelu oraz jego zdolność do adaptacji mogą stanowić punkt odniesienia zarówno dla Polski i Niemiec, jak i dla państw znajdujących się w procesie odbudowy i modernizacji, w szczególności dla Ukrainy.

Podczas podsumowania Konferencji zaakcentowano znaczenie wartości solidarności, odpowiedzialności społecznej i współpracy międzynarodowej jako fundamentów trwałego ładu gospodarczego. Zwrócono uwagę na konieczność łączenia dorobku naukowego z praktyką gospodarczą oraz na potrzebę rozwijania dialogu między środowiskiem akademickim, biznesowym i instytucjonalnym. Obrady zakończono podziękowaniami skierowanymi do prelegentów, moderatorów oraz wszystkich uczestników, którzy przyczynili się do stworzenia przestrzeni sprzyjającej merytorycznej i inspirującej dyskusji. Szczególne wyrazy wdzięczności skierowano do organizatorów i partnerów wydarzenia – Polskiego Towarzystwa Ekonomicznego, Fundacji Konrada Adenauera w Polsce, Uniwersytetu Ekonomicznego w Krakowie oraz Fundacji Współpracy Polsko-Niemieckiej. Konferencja potwierdziła, iż międzynarodowa wymiana doświadczeń i pogłębiona refleksja nad modelami rozwoju społeczno-gospodarczego stanowią niezbędny warunek poszukiwania rozwiązań odpowiadających na globalne wyzwania współczesności.

W Konferencji Naukowej uczestniczyli przedstawiciele środowisk akademickich, eksperci oraz praktycy życia gospodarczego z Polski, Niemiec, Ukrainy oraz Stanów Zjednoczonych.

Uczestnicy z Polski reprezentowali najważniejsze ośrodki akademickie i instytucje naukowe, w tym Uniwersytet Ekonomiczny w Krakowie, Szkołę Główną Handlową w Warszawie, Uniwersytet Jagielloński, Uniwersytet Łódzki, Uniwersytet Wrocławski, Uniwersytet Zielonogórski, Politechnikę Warszawską, Akademię Nauk Stosowanych im. prof. Edwarda Lipińskiego w Kielcach, a także Polskie Towarzystwo Ekonomiczne oraz inne instytucje badawcze i eksperckie.

Uczestnicy z Niemiec reprezentowali m.in. Gesamteuropäisches Studienwerk we Vlotho, Konrad-Adenauer-Stiftung, IU International University of Applied Sciences oraz Dresden Technical University (IHI Zittau).

Uczestnicy z Ukrainy reprezentowali takie instytucje, jak Drohobych Ivan Franko State Pedagogical University, Kropyvnytskyi University of Modern Knowledge, Kyiv National Economic University, National Technical University „Kharkiv Polytechnic Institute”, State Biotechnological University, Tychyna Uman State Pedagogical University, Kherson State Agrarian and Economic University oraz Military Institute of Telecommunications and Information Technologies.

Uczestnicy ze Stanów Zjednoczonych reprezentowali Princeton University.

Konferencja zgromadziła zatem szerokie grono ekspertów z różnych krajów i instytucji, co umożliwiło wieloaspektową wymianę doświadczeń oraz pogłębioną debatę nad przyszłością Społecznej Gospodarki Rynkowej w kontekście współczesnych wyzwań globalnych.

• Szczegółowy program konferencji dostępny jest pod linkiem: Program Konferencji SGR

• Więcej informacji o konferencjach z cyklu Społeczna Gospodarka Rynkowa

Organizatorzy

https://www.kas.de/pl/web/polen	https://pte.pl	https://uek.krakow.pl

Współfinansowanie

Wydarzenie przedkongresowe

Konferencja odbyła się w ramach przygotowań do XI Kongresu Ekonomistów Polskich, który jest organizowany przez Polskie Towarzystwo Ekonomiczne w dniach 4-5 grudnia 2025 roku i stanowi część szeroko zakrojonych działań na rzecz promowania kluczowych zagadnień współczesnej ekonomii.

Serdecznie zapraszamy do udziału w tym Kongresie!