Seminarium z okazji 125-lecia istnienia Spółdzielczości Uczniowskiej w Polsce

W dniu 11 października 2025 r. odbyło się seminarium z okazji 125-lecia Spółdzielczości Uczniowskiej w Polsce - ruchu, który od ponad wieku uczy młodych ludzi przedsiębiorczości, współodpowiedzialności i solidarności. Uroczystość, zorganizowana w Narodowym Starym Teatrze w Krakowie, została połączona z premierą spektaklu „Bankructwo małego Dżeka” według powieści Janusza Korczaka. W wydarzeniu uczestniczyli przedstawiciele świata nauki, kultury i edukacji, a także instytucji zaangażowanych w rozwój edukacji ekonomicznej.

Polskie Towarzystwo Ekonomiczne podczas seminarium z okazji 125-lecia Spółdzielczości Uczniowskiej w Polsce reprezentowała dr hab. Maria Urbaniec, prof. UEK, wiceprezes Polskiego Towarzystwa Ekonomicznego, która skierowała do uczestników wydarzenia gratulacje i zwróciła uwagę na znaczenie spółdzielczości uczniowskiej dla rozwoju edukacji ekonomicznej i kształtowania postaw przedsiębiorczych wśród młodego pokolenia:

• Ten wyjątkowy jubileusz skłania do refleksji nad niezwykle bogatym dziedzictwem polskiego ruchu spółdzielczego oraz nad jego znaczeniem dla edukacji ekonomicznej, wychowania obywatelskiego i rozwoju społecznego młodych pokoleń. Spółdzielczość uczniowska od samego początku była nie tylko formą nauki przedsiębiorczości, lecz także szkołą postaw – współpracy, solidarności, odpowiedzialności i poszanowania wspólnego dobra. Uczyła, że ekonomia nie jest jedynie zbiorem liczb i mechanizmów rynkowych, lecz przede wszystkim sposobem kształtowania relacji opartych na zaufaniu, uczciwości i wzajemnym wsparciu. Dzięki zaangażowaniu nauczycieli, wychowawców i społeczników, spółdzielnie uczniowskie przez dziesięciolecia pełniły rolę swoistych laboratoriów życia gospodarczego – miejsc, w których młodzież mogła w praktyce rozwijać kompetencje ekonomiczne, organizacyjne i społeczne. To właśnie z tych środowisk wywodzi się wielu przyszłych przedsiębiorców, ekonomistów, naukowców i liderów życia publicznego, dla których wartości spółdzielcze stały się trwałym fundamentem ich działalności zawodowej i społecznej. Polskie Towarzystwo Ekonomiczne, od blisko 80 lat promujące idee społecznego i odpowiedzialnego rozwoju, z najwyższym uznaniem odnosi się do dziedzictwa spółdzielczości uczniowskiej. Jest ona jednym z najbardziej udanych przykładów praktycznej edukacji ekonomicznej, łączącej wiedzę z doświadczeniem i działaniem, teorię z praktyką, a rozwój indywidualny z troską o wspólnotę. W świecie dynamicznych przemian gospodarczych, cyfrowych i społecznych, idee spółdzielczości – współpracy, partnerstwa, solidarności i odpowiedzialności – nabierają nowego znaczenia. Warto, by młode pokolenie czerpało z nich siłę do budowania nowoczesnej, innowacyjnej i zarazem wrażliwej społecznie gospodarki - podkreśliła dr hab. Maria Urbaniec, prof. UEK.

Dr hab. Maria Urbaniec, prof. UEK uczestniczyła również w panelu dyskusyjnym pt. „Edukacja ekonomiczna - potrzeba czy konieczność we współczesnym świecie”, podczas którego eksperci rozmawiali o potrzebie nowoczesnego podejścia do nauczania ekonomii, kształtowania kompetencji finansowych młodzieży oraz o roli instytucji edukacyjnych i organizacji społecznych w rozwijaniu świadomości ekonomicznej uczniów.

W dyskusjach panelowych głos zabrali także prof. Witold Orłowski, Marzena Mielecka, Marta Ciesielska, Barbara Janina Sochal, Monika Wojciechowska, Jakub Skrzywanek oraz prof. Tomasz Rachwał.

Seminarium moderował Waldemar Zbytek, prezes Warszawskiego Instytutu Bankowości, przewodniczący Krajowego Centrum Edukacji Ekonomicznej.

Wydarzenie zostało zorganizowane przez Krajowe Centrum Edukacji Ekonomicznej we współpracy z Fundacją Rozwoju Spółdzielczości Uczniowskiej oraz innymi partnerami instytucjonalnymi zaangażowanymi w rozwój edukacji finansowej i przedsiębiorczości młodzieży.

Dziedzictwo spółdzielczości i edukacja ekonomiczna

Pierwsza spółdzielnia uczniowska w Polsce powstała już w 1900 roku, a jej idee do dziś pozostają aktualne. Przez kolejne dekady młodzież uczyła się w praktyce zasad przedsiębiorczości, współpracy i gospodarowania, budując tym samym fundament nowoczesnej edukacji ekonomicznej. Od ponad 30 lat rozwój spółdzielczości uczniowskiej wspiera Fundacja Rozwoju Spółdzielczości Uczniowskiej, która promuje aktywność ekonomiczną dzieci i młodzieży.

Znaczenie tego ruchu zostało także dostrzeżone na arenie międzynarodowej – Organizacja Narodów Zjednoczonych (ONZ) ogłosiła 2025 rok Międzynarodowym Rokiem Spółdzielczości, obchodzonym pod hasłem „Spółdzielnie budują lepszy świat”.

Seminarium z okazji 125-lecia spółdzielczości uczniowskiej w Polsce zostało połączone z premierą spektaklu „Bankructwo małego Dżeka” według powieści Janusza Korczaka. W wydarzeniu, zorganizowanym w Narodowym Starym Teatrze w Krakowie, uczestniczyli przedstawiciele świata nauki, kultury i edukacji, a także instytucji zaangażowanych w rozwój edukacji ekonomicznej.

Spektakl w reżyserii Macieja Podstawnego, z dramaturgią Doroty Kowalkowskiej, jest jednym z pierwszych w ostatnich latach przedstawień narodowej sceny adresowanych do młodej widowni. To nie tylko wydarzenie artystyczne, lecz również nowoczesne narzędzie dydaktyczne, które pomaga rozmawiać o ekonomii, odpowiedzialności i wartościach w szkole.