Powrót do strony głównej

Posty

Nowa publikacja PTE z serii "Społeczna Gospodarka Rynkowa"

poniedziałek, 10 sierpnia 2026

Mamy przyjemność poinformować, że Polskie Towarzystwo Ekonomiczne wydało kolejną monografię z serii „Społeczna Gospodarka Rynkowa” pt. „Społeczna Gospodarka Rynkowa i jej użyteczność w erze narastającej niepewności”. Publikacja jest jednocześnie monografią pokongresową XI Kongresu Ekonomistów Polskich, który odbył się 4–5 grudnia 2025 r. w Poznaniu. Monografia wpisuje się w wieloletnią tradycję PTE organizowania seminariów i konferencji naukowych poświęconych Społecznej Gospodarce Rynkowej. Cykl ten stanowi ważny element misji Towarzystwa, ukierunkowanej na krzewienie myśli ekonomicznej oraz poszukiwanie odpowiedzi na wyzwania współczesnego ładu społeczno-gospodarczego. Publikacja została dofinansowana ze środków Narodowego Banku Polskiego w ramach programu edukacji ekonomicznej.

Monografia

W warunkach narastającej niepewności - erozji stabilności reguł i ograniczonej przewidywalności ram instytucjonalnych - pytanie o kształt ładu gospodarczego nabiera szczególnego znaczenia. Czy Społeczna Gospodarka Rynkowa, zakorzeniona w tradycji ordoliberalnej, może być dziś użytecznym modelem łączącym efektywność rynku, spójność społeczną i odpowiedzialność publiczną?

Na te pytania odpowiada 33 autorów – ekonomistów, prawników, politologów i socjologów – reprezentujących ośrodki naukowe w Polsce, Niemczech, Ukrainie i USA. Ich refleksje i analizy zebrano w 25 rozdziałach, tworzących trzy tematycznie powiązane części:

CZĘŚĆ I. Fundamenty teoretyczne i metodologiczne

  • Ewolucja modeli kapitalizmu i miejsce SGR – Elżbieta Mączyńska
  • „Społeczna – czyli jaka?” – Anna Ząbkowicz; refleksja nad istotą SGR i doświadczeniem niemieckiego cudu gospodarczego
  • SGR a konkurencyjność Unii Europejskiej – Jürgen Wandel; krytyczne spojrzenie na model SGR
  • Staszic 2.0 – Andrzej Szplit
  • Dwie wizje integracji europejskiej – Marcin Bartoszewicz; koncepcje Roberta Schumana i Altiero Spinellego
  • Ordoliberalizm a powojenna polityka Ukrainy – Anna Jurczuk, Piotr Pysz
  • Lekcje z powojennej odbudowy Europy – Marzenna James, Princeton University

CZĘŚĆ II. Użyteczność SGR w polityce gospodarczej i sektorach

  • Stabilność cen a realna wartość oszczędności Polaków – Ewa Kulińska-Sadłocha; Erhardowska zasada stabilności cen
  • Rachunkowość a zasady konstytuujące Waltera Euckena – Józefa Famielec
  • Polityka ochrony konkurencji i konsumentów po 2004 roku – Katarzyna Kamińska
  • Kapitał zagraniczny a polska gospodarka – Andrzej Jakubowicz
  • Zmiana paradygmatu rozwoju rolnictwa – Andrzej Czyżewski, Anna Matuszczak
  • Banki, finansowanie inwestycji i ryzyko ESG – Anna Jurkowska, Wojciech Haza
  • Przedsiębiorczość intelektualna w usługach – Elżbieta Skąpska
  • Przedsiębiorczość kobiet – Agata Miętus

CZĘŚĆ III. SGR wobec współczesnych wyzwań

  • Niepewność w polityce handlowej i jej konsekwencje dla Polski – Henryk Wnorowski
  • Odporność regionów i ekosystemy innowacji – Daniel Buś
  • Sprawiedliwość energetyczna jako zasada ładu transformacji – Magdalena Zajączkowska
  • Start-upy w transformacji energetycznej – Piotr Palac, Justyna Tomala
  • FinTech i „Ordoliberalizm 2.0” – Svitlana Kuznetsova
  • Cyfryzacja, ESG i odporność kryzysowa – zespół z Charkowa i Drezna
  • Migracje a polski rynek pracy – Ewa Małecka
  • Integracja uchodźców z Ukrainy na rynku pracy w Niemczech – Vitali Altholz
  • Edukacja w strefach konfliktu – Iryna Kapanaiko

Monografia naukowa wydana przez Polskie Towarzystwo Ekonomiczne obejmuje wybrane, zrecenzowane referaty zaprezentowane podczas XI Kongresu Ekonomistów Polskich. Opracowania te odzwierciedlają główne nurty debaty kongresowej oraz podejmują kluczowe problemy współczesnej gospodarki w warunkach narastającej niepewności, łącząc refleksję teoretyczną z analizą empiryczną oraz wskazaniami dla praktyki gospodarczej i polityki publicznej.

Zapraszamy do lektury niniejszej monografii wszystkich zainteresowanych poszukiwaniem odpowiedzi na wyzwania współczesności oraz współkształtowaniem przyszłości życia społeczno-gospodarczego. Publikacja adresowana jest zarówno do środowisk naukowych, jak i decydentów publicznych, liderów gospodarczych oraz praktyków życia społecznego. Zgromadzone w niej analizy służą pogłębieniu refleksji nad ordoliberalną koncepcją Społecznej Gospodarki Rynkowej oraz wskazaniu możliwości jej praktycznego zastosowania.

Recenzje

  • Fragment recenzji dr hab. Małgorzaty Burchard-Dziubińskiej, prof. UŁ
    (…) Autorzy skoncentrowali się na poszukiwaniu odpowiedzi na pytanie, w jakim stopniu i w jakich obszarach Społeczna Gospodarka Rynkowa zachowuje swoją użyteczność jako narzędzie organizacji życia gospodarczego w warunkach niepewności o charakterze systemowym. Analizie poddano między innymi sposoby osadzenia Społecznej Gospodarki Rynkowej w europejskiej i polskiej myśli ekonomicznej, jej rolę jako fundamentu polityki konkurencji, finansów publicznych, polityki rolnej i przedsiębiorczości w polskich warunkach po akcesji do Unii Europejskiej, a także jej zdolność do absorpcji skutków transformacji energetycznej, cyfrowej i społecznej. Istotnym wątkiem jest również wpływ toczącej się w Ukrainie wojny na rynek pracy oraz system edukacji. (…) Mnogość podejmowanych problemów badawczych dotyczących kwestii historycznych i współczesnych dowodzi żywotności tej koncepcji i jej potencjału do stymulacji dalszych badań i analiz.

  • Fragment recenzji prof. dr hab. Krzysztofa Malagi
    (…) Autorzy rozdziałów – ekonomiści, prawnicy, politolodzy i socjolodzy – integrują dorobek studiów literaturowych z doświadczeniem badań empirycznych nad Społeczną Gospodarką Rynkową. (…) W konsekwencji Społeczna Gospodarka Rynkowa nie jest traktowana jako zamknięty projekt instytucjonalny, lecz jako dynamiczna tradycja intelektualna, zdolna do absorbowania nowych wyzwań i dostarczania normatywnych punktów odniesienia. (…) Ostateczny zakres jej oddziaływania zależy jednak od decyzji instytucjonalnych, jakości polityk publicznych oraz poziomu zaangażowania uczestników życia społeczno-gospodarczego. W sprzyjających warunkach może ona stanowić podstawę ograniczania nierówności, wzmacniania spójności społecznej, zapewniania bezpieczeństwa ekologicznego oraz budowania trwałych fundamentów dobrobytu.

Więcej informacji

Informacje o innych przedsięwzięciach oraz publikacjach w ramach cyklu „Społeczna Gospodarka Rynkowa” są dostępne na stronie internetowej Polskiego Towarzystwa Ekonomicznego:

© Polskie Towarzystwo Ekonomiczne - Wszelkie prawa zastrzeżone | Polityka prywatności