Ekonomista 6 / 2007

Forum   Mapa strony   Kontakt  

 
Działalność nasza nie będzie tylko papierowa, dydaktyczna lub agitacyjna.
Staraniem naszym będzie, aby wszystko to, co powiemy lub napiszemy,
przemieniało się w czyn. Tylko też z tego punktu widzenia
podejmować się będziemy zadań, które uważać będziemy za ważne.
„Wnoszenie sporów partyjno-politycznych do prac Towarzystwa jest wzbronionym”
(§5 statutu Towarzystwa Ekonomicznego w Krakowie, uchwalonego 1 marca 1921 r.)

Newsletter PTE



Szukaj w serwisie



Ekonomista 6 / 2007

In Memoriam: Profesor Edward Łukawer

VIII KONGRES EKONOMISTÓW POLSKICH

Elżbieta MĄCZYŃSKA
Polska transformacja i jej przyszłość

Wacław WILCZYŃSKI
Dylematy polityki ustrojowej po 18 latach polskiej transformacji

Zdzisław SADOWSKI
Od sporu o transformację do strategii rozwoju

Grzegorz W. KOŁODKO
Sukces na dwie trzecie. Polska transformacja ustrojowa i lekcje na przyszłość

Jerzy HAUSNER
Polityka gospodarcza – wokół dylematów i sporów

Leszek ZIENKOWSKI
Determinanty i perspektywy wzrostu gospodarczego w nadchodzących latach

Marek BELKA
Rozszerzenie Europejskiej Unii Walutowej a perspektywy rozwoju gospodarczego Polski

Adam LIPOWSKI
Polityka gospodarcza jako instrument marketingu politycznego

MISCELLANEA

Joanna MACKIEWICZ
Strategia bezpośredniego celu inflacyjnego w Czechach, Polsce i na Węgrzech

Kamilla MARCHEWKA-BARTKOWIAK
Dług potencjalny w świetle Macierzy Ryzyka Fiskalnego

RECENZJE I OMÓWIENIA

Tomasz RYNARZEWSKI
Strategiczna polityka handlu międzynarodowego (rec. Urszula Płowiec)

Andrzej CZYŻEWSKI, Praca zbiorowa
Uniwersalia polityki rolnej w gospodarce rynkowej. Ujęcie makro i mikroekonomiczne (rec. Władysława Łuczka – Bakuła)

Streszczenia „Ekonomista” nr 6/2007

Wacław WILCZYŃSKI:
DYLEMATY POLITYKI USTROJOWEJ PO 18 LATACH POLSKIEJ TRANSFORMACJI

Przełom roku 1989 otworzył Polsce drogę do demokracji i do gospodarki rynkowej. Spory o kształt ustroju gospodarczego okazały się jednak długotrwałe. Pryncypia neoliberalne starły się z koncepcjami socjaldemokratycznymi. Zrozumiałe, po ponad 40 latach totalitaryzmu nadzieje na natychmiastową poprawę sprzyjały postawom roszczeniowym a nie poszukiwaniu optymalnego ustroju gospodarczego. Po krótkiej terapii radykalnej zwyciężyła idea „trzeciej drogi” i zwrot w kierunku „państwa opiekuńczego”. W rezultacie w latach 1993-2007 dług publiczny wzrósł o ponad 300 miliardów zł. Struktura wydatków budżetowych ma charakter socjalny i nie wspomaga rozwoju gospodarki. Zbyt wysoka stopa redystrybucji obniża stopę inwestycji i utrudnia wzrost zatrudnienia. Nie ulega wątpliwości, że bardziej konsekwentna polityka społeczno – gospodarcza dotychczasowych rządów umożliwiłaby szybsze tempo zmian strukturalnych. Gospodarce polskiej potrzebna jest konsekwentna polityka ustrojowa, zwiększenie zakresu wolności gospodarczej i odejście od sprzecznych z prawami gospodarki rynkowej przywilejów sektora państwowego oraz niektórych grup zawodowych. Warunkiem sukcesu gospodarki polskiej w długim okresie jest przeciwdziałanie centralizacji zarządzania i hasłom narodowo-populistycznym, utrudniającym budowę społeczeństwa obywatelskiego.

Zdzisław SADOWSKI:
OD SPORU O TRANSFORMACJĘ DO STRATEGII ROZWOJU

Ocena dorobku polskiej transformacji okazała się przedmiotem wysoce kontrowersyjnym. Przez szereg lat wydawało się, że transformacja przyniosła wielki sukces, wprowadzając szybko ustrój liberalno - demokratyczny wraz z systemem gospodarki rynkowej. Ostatnio zostało to jednak zakwestionowane pod hasłami walki z liberalizmem i tworzenia państwa solidarności społecznej. Jednocześnie problematyka polityki gospodarczej znalazła się na dalszym planie. Zarysowała się więc wyraźna zmiana sposobu pojmowania roli państwa. Dla nauki ekonomii sprawa ustroju gospodarczego i roli państwa ma zasadnicze znaczenie. W nauce światowej analiza współczesnej ewolucji systemu gospodarki rynkowej doprowadziła do wniosku, że mechanizm rynkowy, niezbędny dla efektywności gospodarki, nie może być pozostawiony sam sobie, gdyż prowadzi do powstawania wielkich zagrożeń dla przyszłości. Potrzebne jest więc aktywne działanie wspomagające i korygujące ze strony państwa. Idea ta znalazła wyraz w koncepcji strategii trwałego rozwoju, przyjętej w programie Unii Europejskiej. Wyznacza ona państwu obowiązek racjonalnego oddziaływania na procesy rozwoju przez skojarzenie polityki gospodarczej, społecznej i ekologicznej.

Tadeusz KOWALIK:
POLSKA TRANSFORMACJA A NURTY LIBERALNE

Sukcesom transformacji w Polsce towarzyszą zjawiska negatywne. Wystąpiły one z większą intensywnością niż w innych krajach regionu. W perspektywie ekonomii porównawczej, współczesny polski ład społeczno-ekonomiczny cechują następujące zjawiska: 1) masowe i długotrwałe bezrobocie; 2) niska stopa zatrudnienia; 3) duży zakres ubóstwa; 4) wysoka liczba bezdomnych oraz niedożywionych dzieci; 5) duże i rosnące rozpiętości płac i dochodów rodzące niebezpieczeństwo oligarchizacji demokracji; 6) złe warunki pracy; 7) zanik związków zawodowych niemal nieistniejących w sektorze prywatnym; 8) kryzys państwa opiekuńczego; 9) prywatyzacyjna praktyka sprzeczna z wymogami dystrybutywnej sprawiedliwości. Ten ład społeczno-ekonomiczny jest rezultatem konserwatywnej, neoliberalnej polityki, która w Polsce jest całkowicie bezzasadnie utożsamiana z liberalizmem w ogóle. Artykuł poświecony jest próbie rewindykacji tych nurtów liberalnych, które są otwarte na problematykę pełnego zatrudnienia, socjalnego bezpieczeństwa, demokracji właścicielskiej, egalitaryzmu i dystrybutywnej sprawiedliwości.

Grzegorz W.KOŁODKO:
SUKCES NA DWIE TRZECIE. POLSKA TRANSFORMACJA USTROJOWA I LEKCJE NA PRZYSZŁOŚĆ

Posocjalistyczną transformację ustrojową postrzegać należy na tle procesu globalizacji, a postęp w sferze zmian ustrojowych oceniany musi być poprzez ich wpływ na zdolności rozwojowe gospodarki. W Polsce podczas osiemnastu lat przekształceń odnotowano największy wzrost PKB spośród wszystkich krajów transformacji. Przy jej ocenie wszakże ważna jest nie tylko poprawa konkurencyjności i ilościowy wzrost produkcji, ale również społeczne i kulturowe aspekty rozwoju. Na wzrost gospodarczy złożyła się zróżnicowana dynamika w poszczególnych, wyraźnie wyodrębniających się pięciu okresach. Przy lepszej koordynacji polityki zmian systemowych z polityką rozwoju społeczno-gospodarczego można było osiągnąć wzrost PKB o około połowę większy. Nie udało się to ze względu na okresowe realizowanie wadliwej polityki gospodarczej opartej o błędne teorie ekonomiczne. Polska ma potencjał umożliwiający podwojenie PKB w ciągu następnych dziesięciu lat, ale pomimo korzyści płynących z globalizacji i integracji z Unią Europejską nie zostanie on wykorzystany ze względu na ogólną dysfunkcjonalność polityki. Polska transformacja to sukces, ale tylko w dwóch trzecich.

Jerzy HAUSNER:
POLITYKA GOSPODARCZA – WOKÓŁ DYLEMATÓW I SPORÓW

Artykuł zawiera refleksje na temat polityki gospodarczej, sformułowane przez autora na podstawie doświadczeń wyniesionych z pracy na kierowniczych stanowiskach w rządzie. Na początek rozważa się problem istoty polityki gospodarczej. Możliwe jest przyjęcie dwu przeciwstawnych punktów widzenia. Po pierwsze, gospodarka może być postrzegana jako podmiot oddziaływania, będący złożonym systemem obiektywnie istniejących powiązań między elementami. W tym przypadku rola polityka gospodarczego przypomina rolę lekarza. Należy zbadać stan gospodarki, postawić diagnozę niedomagań a następnie zaprojektować i przeprowadzić działania terapeutyczne. Głównym problemem jest zachowanie równowagi. W drugim ujęciu, gospodarka jawi się jako system zinstytucjonalizowanych działań i społecznych reakcji na te działania. Polityk gospodarczy musi wybrać te działania, które powinny być wzmacniane oraz postawy zasługujące na popieranie oraz te, którym należy się przeciwstawiać lub które trzeba eliminować. Przy takim postrzeganiu gospodarki polityk wywiera wpływ przez instytucje a nie przez parametry, nie rozwiązuje równań opisujących stosunki ekonomiczne ale rozwiązuje problemy. Taka postawa odsuwa na dalszy plan warunek utrzymania równowagi, głównym zagadnieniem staje się zachowanie zdolności do efektywnego zarządzania gospodarką.

Leszek ZIENKOWSKI:
POLSKA TRANSFORMACJA A NURTY LIBERALNE

W artykule zaprezentowane są na wstępie wyniki porównawczych analiz międzynarodowych dotyczących uwarunkowań dla trwałej i wysokiej dynamiki wzrostu gospodarczego wraz z wskazaniem miejsca (odległego) gospodarki polskiej wśród porównywanych krajów. W dalszej części przedstawione są poglądy autora dotyczące podstaw obecnego wysokiego tempa wzrostu w Polsce oraz perspektyw rozwojowych w Europie i w Polsce w nadchodzących latach. Sformułowana została hipoteza o wysokim prawdopodobieństwie nadejścia dekoniunktury za dwa, trzy lata. Powstanie w związku z tym ryzyko spadku tempa PKB w Polsce do poziomu 1-2% rocznie oraz długotrwałej recesji w przypadku braku rozległych reform w okresie dobrej koniunktury. Następnie przedstawione są w formie dyskusyjnej priorytety reform gospodarczych – poprawa warunków prowadzenia działalności gospodarczej, ograniczenie wydatków budżetu i tą drogą zmniejszenie deficytu sektora finansów publicznych. Na zakończenie poruszona jest problematyka korzyści z wejścia Polski do strefy Euro z punktu widzenia potencjalnego tempa wzrostu PKB.

Marek BELKA:
ROZSZERZENIE EUROPEJSKIEJ UNII WALUTOWEJ A PERSPEKTYWY ROZWOJU GOSPODARCZEGO POLSKI

Polska dysponuje istotnymi przewagami konkurencyjnymi wynikającymi z relatywnie niższych kosztów wytwarzania. Ale wszyscy doskonale wiemy, że ta przewaga kosztowa topnieje. Między innymi w wyniku konfrontacji z kontrahentami spoza Unii Europejskiej, z krajów, które rozwijają się jeszcze dynamiczniej niż my. Zjawisko to jest poniekąd nieuchronne. Ponadto polska przewaga kosztowa topnieje także w wyniku ciągłej presji aprecjacyjnej na złotego. Silna presja inflacyjna także powodować może topnienie owej cennej przewagi. Uznać należy, że stoimy przed swego rodzaju wyścigiem z czasem. Z jednej strony nieuchronnie tracimy kosztową przewagę konkurencyjną. Celem jest więc jej utrzymywanie, a przynajmniej tracenie jej w jak najwolniejszym tempie. Z drugiej strony trzeba budować nowe przewagi. Dlatego polityka makroekonomiczna powinna koncentrować się na tym, by Polska jak najszybciej weszła do Europejskiej Unii Walutowej. Bez tego złoty będzie się wzmacniał, a niestabilność tego trendu dodatkowo utrudniać będzie prowadzenie działalności gospodarczej (w szczególności niewielkim przedsiębiorstwom, które nie mogą się zabezpieczać przed ryzykiem walutowym). Przystąpienie do Europejskiej Unii Walutowej daje Polsce dodatkowy czas na zbudowanie gospodarki nowoczesnej, zapobiega jeszcze większej aprecjacji złotego, a więc zapobiega tej utracie przewag kosztowych, które w dalszym ciągu posiadamy, choć w coraz mniejszym stopniu.

Adam LIPOWSKI:
ROZSZERZENIE EUROPEJSKIEJ UNII WALUTOWEJ A PERSPEKTYWY ROZWOJU GOSPODARCZEGO POLSKI

W ramach schematu analitycznego marketingu politycznego w gospodarce, partie w realizacji celu strategicznego instrumentalnie traktują politykę mikrostrukturalną. Największe znaczenie ma tu postępowanie partii rządzącej w warunkach groźby utraty władzy jeszcze przed wyborami. W dążeniu do utrzymania się u władzy partia ta stara się dostosowywać politykę mikrostrukturalną do bieżących zmian w układzie sił w parlamencie i w preferencjach wyborców. Tego rodzaju zachowanie powoduje niestabilność polityki mikrostrukturalnej . Możliwość wystąpienia tej niestabilności stanowi systemową prawidłowość instytucji demokracji przedstawicielskiej.


Polskie Towarzystwo Ekonomiczne
00-042 Warszawa, ul. Nowy Świat 49
Nr konta: 38 1160 2202 0000 0000 6084 7735
KRS: 0000099464; NIP: 526-03-00-196; REGON: 007022016

© Polskie Towarzystwo Ekonomiczne
Kontakt z administracją serwisu: admin@pte.pl
Kontakt z ZK PTE: zk@pte.pl, tel. 22 55 15 401
Mapa strony   Poleć stronę znajomemu